Letoon suanda Fethiye ilçesi Kumluova beldesinde bulunmaktadir. Belde merkezine 500 metre mesafede bulunmaktadir. Buraya Dolmus ile Fethiye`den yada Antalya Kas ilçesinde yine dolmus ve turlarla ulasmaniz mümkün. Yine kendi araciniz ile Fethiye Sahil Antalya yolundan Kumluova yoluna giris yaparak ulasabilirsiniz. Antalya tarafindansa Kas Fethiye yolundan Kinik beldesinden Kumluova yol ayrimindan giris yapmak mümkündür.
Letoon, Xanthos kentinin karsisinda Esen Çayi`nin sag tarafinda Bozoluk
denilen yerde Apollon ve Artemis`in annesi Likyalilann Ana Tanriçasi Leto
onuruna kurulmus ufak bir yerlesim yeridir. Burasi, Likya halkinin federe dini
merkezi ve dinlenme kutsal alani idi. Letoon, ya da Leto tapinagi, 1841 yilinda,
bir Ingiliz deniz subayi Hoskya tarafindan ortaya çikarilmistir.
Letoon kentinde, 1962`den beri sürdürülen kazilarda IÖ 6. yy`dan kalma eserler
bulunmus ve Artemis, Apollon ve Leto`ya ait üç tapinak ortaya çikarilmistir.
Bunlarin yaninda Roma döneminde IS 1. ve 2. yy`da degistirilip genisletilen
Helenistik portik vardir. Ayrica Leto tapinaginda 1973 yilinda bulunan üç dille
yazilmis IÖ 4. yy`a ait kitabe Letoon`un islevi hakkinda detayli bir bilgi
vermektedir.
Kitabenin bir yüzünde Aramice, diger yüzünde ise Grekçe ve Likçe yazitlar yer
almistir. Likya dilindeki yazilarda, "Karya ve Likya satrabi olarak Pixodares`in
IÖ 358`de ilk kez yönettigini, Hekotomnid sülalesi ile Likya`lilar arasinda iyi
iliskiler kurdugunu, Likya`ya Archon ve Xanthos`a vali gibi memuriyetlere
adamlarini tayin etigini" yazmaktadir. Diger bir yazit da Büyük iskender`in
Letoon`a ziyaretini anlatir.
Yeralti su seviyesinin yüksek olmasi, kazilari zorlastirdigi gibi, kazilan
bölgelerin bir süre sonra tekrar su altinda kalmasina engel olunamamaktadir.
Sahnesi olmayan oldukça büyük grek planli bir tiyatro, Leto, Apollon, Artemis
tapinaklari ile seller nedeniyle toprakla dolmus nympheum ve agora kentin
görülecek yegâne eserleridir.
Latin sair Ovidius`un anlattigi bir efsaneye göre, Zeus`tan hamile kalan tanriça
Leto, çocuklari, ikiz tanri Artemis ve Apollon`u Delos`ta dogurur. Sonra Xanthos
nehrinin denize ulastigi yere gelip, nehir boyunca kaynaga vanncaya dek yürür.
Kaynakta çocuklanni yikamak isteyen, ama yerli halk tarafindan engellenen
tanriça, yöre halkini kurbagaya çevirerek intikamini alir. Iste Leto tapinagi
insanlann kurbagaya çevrildikleri bu yerde tanriça Leto adina yaptirilmistir. Bu
tapinaklann altinda IÖ 5. yy sonuna ait, temelleri görünen daha eski bir tapmak
daha bulunmaktadir.
